Net metering: Jak działa i jakie korzyści przynosi dla użytkowników?
Net metering, znany również jako system opustów, stanowi kluczowy element rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce. Jest to mechanizm rozliczeń, który umożliwia właścicielom instalacji fotowoltaicznych efektywne bilansowanie wyprodukowanej i zużytej energii elektrycznej. Dzięki temu systemowi prosumenci mogą znacząco zredukować swoje rachunki za prąd oraz przyczynić się do ochrony środowiska. Artykuł ten przedstawia zasady działania net meteringu, jego korzyści oraz zmiany, jakie zaszły w systemie rozliczeń na przestrzeni ostatnich lat.
Czym jest net metering i jak powstał?
Net metering to ilościowy (bezgotówkowy) model rozliczania energii z odnawialnych źródeł energii, który pozwala prosumentom korzystać z wyprodukowanej energii w dowolnym czasie, nie tylko w momencie jej wytworzenia. System ten został wprowadzony w Polsce nowelizacją ustawy o OZE z 1 lipca 2016 roku i stanowił ważny krok w popularyzacji fotowoltaiki.
Nazwa pochodzi od angielskiego wyrażenia „net metering”, czyli opomiarowanie netto. W Polsce system ten określany jest również mianem systemu opustów, co bezpośrednio nawiązuje do mechanizmu jego działania.
Jak działa net metering w praktyce?
W praktyce net metering działa jak wirtualny magazyn energii. Gdy instalacja fotowoltaiczna produkuje więcej energii elektrycznej niż jest aktualnie zużywane (np. w słoneczne dni), nadwyżki wprowadzane są do sieci elektroenergetycznej. Natomiast gdy produkcja jest niewystarczająca (np. nocą lub w pochmurne dni), energia jest pobierana z sieci.
W systemie net metering prosumenci mogą odbierać wprowadzoną do sieci energię w stosunku:
1 do 0,8 dla instalacji o mocy nie większej niż 10 kW
1 do 0,7 dla instalacji o mocy od 10 do 50 kW
Oznacza to, że oddając do sieci 1000 kWh energii z instalacji o mocy 5 kW, można później odebrać 800 kWh. Pozostałe 20% stanowi swoistą „opłatę” za magazynowanie energii w sieci, co wciąż jest ekonomicznie korzystniejsze niż zakup i utrzymanie lokalnych magazynów energii.
Prosument ma 12 miesięcy na wykorzystanie oddanej energii, licząc od ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego, w którym została ona wprowadzona do sieci. Jeśli w tym czasie energia nie zostanie odebrana, nadwyżka przepada.
Korzyści z systemu net metering
System net metering przynosi użytkownikom liczne korzyści:
Znaczna redukcja rachunków za energię elektryczną – dzięki możliwości bilansowania energii, prosumenci płacą jedynie za różnicę między energią pobraną a oddaną (z uwzględnieniem współczynnika 0,8 lub 0,7).
Brak potrzeby inwestowania w drogie systemy magazynowania energii – sieć energetyczna pełni funkcję wirtualnego magazynu.
Efektywne wykorzystanie wyprodukowanej energii – nawet gdy produkcja i zużycie nie są ze sobą skorelowane w czasie, energia może być wykorzystana później.
Zwiększenie niezależności energetycznej – własna produkcja energii uniezależnia od wahań cen energii na rynku.
Korzystny wpływ na środowisko – wykorzystanie odnawialnych źródeł energii przyczynia się do redukcji emisji CO2.
Firmy takie jak GreenYellow oferują kompleksowe rozwiązania zwiększające efektywność energetyczną i pomagają klientom maksymalnie wykorzystać potencjał systemów rozliczeń takich jak net metering. W przypadku nowych projektów, które nie mają szansy skorzystać net metering i oddać tymczasowo nadwyżki energii elektrycznej na pomoc przychodzą nowoczesne systemy. Poprzez zaawansowane sterowanie systemowe i inteligentne algorytmy, można optymalnie zarządzać zużyciem i precyzyjnie określać kiedy energia powinna być używana lub magazynowana.
Przejście z net meteringu do net billingu
Istotna zmiana nastąpiła 1 kwietnia 2022 roku, kiedy weszła w życie nowelizacja ustawy o OZE, wprowadzająca nowy system rozliczeń – net billing. System ten zastąpił dotychczasowy net metering dla nowych prosumentów.
Prosumenci, którzy przyłączyli swoje instalacje do sieci przed 1 kwietnia 2022 roku (lub złożyli kompletne i poprawne zgłoszenie do Operatora Sieci Dystrybucyjnej do 31 marca 2022), mogą nadal korzystać z systemu opustów przez okres kolejnych 15 lat.
Net metering vs net billing – kluczowe różnice
Główna różnica między tymi systemami polega na sposobie rozliczania:
Net metering to ilościowy model rozliczania energii, gdzie bilansowanie odbywa się w kilowatogodzinach (kWh).
Net billing to wartościowy model oparty na cenach rynkowych energii, gdzie nadwyżki są wyceniane według aktualnej stawki giełdowej.
W net billingu nadwyżki energii trafiają na tzw. depozyt prosumencki, z którego środki mogą być wykorzystane do pokrycia kosztów energii pobranej z sieci. Jest to system bardziej złożony, ale lepiej odzwierciedlający rzeczywistą wartość energii w różnych okresach.
W obliczu tych zmian, przedsiębiorstwa coraz częściej poszukują profesjonalnego wsparcia w zarządzaniu energią. GreenYellow, współpracując ze Schneider Electric, oferuje kompleksowe rozwiązania mikrosieci, które optymalizują wykorzystanie energii z fotowoltaiki. Jak podkreśla Otmane Hajji, dyrektor generalny GreenYellow: „Wytwarzanie energii pochodzącej z fotowoltaiki znacznie wzrosło, a mikrosieci stanowią świetny sposób na optymalizację zużycia energii”.
Podsumowanie
Mimo zmian w systemie rozliczeń, instalacje fotowoltaiczne wciąż stanowią atrakcyjne rozwiązanie dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Wybór między net meteringiem (jeśli ktoś ma taką możliwość) a net billingiem powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb i specyfiki zużycia energii.
Przy planowaniu instalacji fotowoltaicznej warto zwrócić uwagę na dopasowanie jej mocy do rzeczywistego zapotrzebowania na energię elektryczną, co pozwoli maksymalnie wykorzystać potencjał systemu rozliczeń i skrócić okres zwrotu inwestycji.
Profesjonalne wsparcie w zwiększaniu efektywności energetycznej
Czasem warto skorzystać z pomocy ekspertów. Firmy takie jak GreenYellow specjalizują się we wspieraniu klientów w drodze do większej efektywności energetycznej. Oferują kompleksowe rozwiązania – od audytów energetycznych, przez instalacje fotowoltaiczne, po systemy zarządzania energią. Ich wsparcie może być nieocenione w procesie transformacji energetycznej naszego domu czy firmy. Pamiętaj, że operator systemu dystrybucyjnego również może udzielić ci cennych informacji na temat optymalizacji zużycia energii.
FAQ
Czy mogę jeszcze skorzystać z systemu net metering?
Nie, jeśli dopiero planujesz instalację fotowoltaiczną. System net metering dostępny jest tylko dla prosumentów, którzy przyłączyli swoje instalacje do sieci przed 1 kwietnia 2022 roku lub złożyli kompletne zgłoszenie do 31 marca 2022.
Jak długo mogę przechowywać nadwyżki energii w systemie net metering?
W systemie net metering masz 12 miesięcy na wykorzystanie oddanej energii, licząc od ostatniego dnia miesiąca, w którym została ona wprowadzona do sieci. Po tym czasie niewykorzystana energia przepada i staje się własnością energetyki.
Jakie są główne zalety net meteringu w porównaniu do net billingu?
Główną zaletą net meteringu jest prostota i przewidywalność rozliczeń. System opustów umożliwia łatwe planowanie zużycia energii i jasno określa stosunek energii oddanej do odebranej (0,8 lub 0,7). Net billing jest natomiast bardziej skomplikowany, ale potencjalnie może być korzystniejszy w okresach wysokich cen energii na rynku.
